Rozwój narządów oraz układów niemowlęcia.

Układ krążenia

U płodu ok. 10 tygodnia życia serce jest już odpowiednio rozwinięte. U noworodka wielkość serca w stosunku do wagi ciała jest duża, waży ono ok. 18 g, podczas gdy u dorosłego 300 g. Jednak pojemność serca, jak i siła jego skurczu są jeszcze małe, a zapotrzebowanie organizmu dziec­ka na tlen, rozprowadzany przez układ krążenia do komórek i tkanek, oraz na substancje odżywcze, jest duże. Aby za­spokoić potrzeby rosnącego organizmu, serce dziecka pracuje intensywniej, jego czynność jest przyspieszona, częstość skurczów serca (tętna) na minutę jest wyższa niż u dorosłego i wynosi…

Układ krwiotwórczy

Układ krwiotwórczy dzieci w porównaniu z układem dorosłych wykazuje wiele od­rębności anatomicznych, morfologicznych i czynnościowych. U noworodka liczba krwinek czerwonych (erytrocytów) jest duża i wynosi ponad 5 min w mm³, podob­nie jak stężenie hemoglobiny, które wynosi ok. 21,5 g/100 (13,34 mmol/l). Duża jest także liczba krwinek białych — ponad 18000 w mm³.

Uzębienie

Noworodek ma zawiązki zębów mlecz­nych i stałych. Pierwsze zęby mleczne wyrzynają się ok. 6 miesiąca życia, naj­częściej w następującej kolejności: 2 sie­kacze dolne środkowe, później 4 siekacze górne (środkowe i boczne), następnie 2 siekacze dolne boczne, potem pierwsze trzonowe, kły, jako ostatnie wyrzynają się drugie trzonowe. Kolejność wyrzynania się zębów jest uwarunkowana genetycznie, chociaż obserwuje się wpływ na ten pro­ces niektórych czynników środowisko­wych, np. różnice między wyrzynaniem się zębów u dzieci z miast i wsi. Uzębienie mleczne składa się z 20 zębów, których czas wyrzynania zamyka się między 6 mie­siącem a 2 rokiem życia. Nieznaczne od­chylenia w czasie pojawiania się zębów mlecznych nie należą do objawów-choro-bowych. Natomiast znaczne opóźnienie ząbkowania może występować u dzieci z krzywicą. Do obliczenia liczby zębów w zależności od wieku dziecka można posłużyć się wzorem: liczba zębów = x - 6 (x — to liczba ukończonych miesięcy ży­cia) . Przykład: dziecko w 13 miesiącu życia powinno mieć 13 - 6, tj. 7 zębów. Uzębie­nie stałe pojawia się ok. 7 roku życia. Wypadają wówczas zęby mleczne, a na ich miejsce pojawiają się zęby stałe w takiej samej kolejności jak mleczne.

Pojemność pęcherza moczowego u no­worodka wynosi ok. 50 ml, u dorosłego 1500 ml. Objętość oddawanego moczu zwiększa się z wiekiem i w okresie niemo­wlęcym wynosi ok. 500 ml, u dziecka 10-letniego — 800 ml, w wieku 15 lat wynosi 1500 ml. Natomiast częstość od­dawanego moczu zmniejsza się z wiekiem, niemowlę oddaje mocz ok. 20 razy na dobę, dziecko w wieku 3 lat — ok. 10 razy, w wieku przedszkolnym — 6—7 razy na dobę. Opanowanie świadomego oddawa­nia moczu obserwuje się najczęściej ok.

2 roku życia, a najpóźniej pod koniec

3 roku życia.

Dojrzewanie układu nerwowego zaczyna się od tych ośrodków nerwowych, które najbardziej są potrzebne do utrzymania organizmu przy życiu (rdzeń i jego połączenia z ner­wami obwodowymi, móżdżek i mózg). U noworodka i niemowlęcia do 3 miesiąca życia czynności ruchowe są w rzeczywis­tości odruchami wrodzonymi (odruch ssa­nia, chwytny stóp i dłoni, obejmowania i podeszwowy oraz inne). W miarę doj­rzewania ośrodkowego układu nerwowe­go wzrasta sprawność nerwowo-mięśnio-wa, doskonali się rozwój czynności staty­cznych i motorycznych (zmiany ułożenia ciała, unoszenie głowy, obracanie się, sia­danie, raczkowanie, rozwój ruchów chwyt-nych i lokomocja). Jeśli występują zaburzenia rozwoju układu nerwowego, to wy­mienione czynności ulegają zahamowa­niu.